Studenci kierunku Filologia w Wyższej Szkole Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie mieli wyjątkową okazję uczestniczyć w dwóch międzynarodowych wykładach akademickich, zorganizowanych w ramach wykładów z literatury amerykańskiej oraz działalności Interdyscyplinarnego Koła Naukowego Humanus. Spotkania te wpisują się w konsekwentnie rozwijaną strategię umiędzynarodowienia kształcenia oraz wzmacniania kompetencji interpretacyjnych studentów poprzez kontakt z badaczami z różnych części świata.

Różne oblicza dystopii

Pierwszy wykład odbył się 21 kwietnia i został poprowadzony przez dr Paulę Wieczorek. Wystąpienie zatytułowane “The Many Shapes of Dystopia: Changing Definitions in Indigenous and Feminist Contexts” koncentrowało się na przemianach współczesnego rozumienia dystopii jako gatunku literackiego i narzędzia krytyki społecznej. W trakcie wykładu pokazano, że klasyczne, zachodnie modele dystopii – oparte na wizjach totalitarnych państw czy technologicznej kontroli – nie wyczerpują współczesnych doświadczeń kryzysu.

Szczególną uwagę poświęcono narracjom rdzennych mieszkańców oraz perspektywom feministycznym, które redefiniują dystopię poprzez włączenie takich zagadnień, jak kolonializm czy degradacja środowiska. Wykład odwoływał się do współczesnych tekstów literackich, w tym powieści „Future Home of the Living God” autorstwa amerykańskiej pisarki pochodzenia Ojibwe Louise Erdrich, ukazującej, w jaki sposób narracje spekulatywne mogą służyć reinterpretacji historii i wyobrażaniu alternatywnych przyszłości.

Wojna a amerykański teatr absurdu

Drugie spotkanie, które odbyło się 27 kwietnia, poprowadziła prof. dr hab. Qurratulaen Liaqat z Forman Christian College w Pakistanie. Jej wykład pt. “Post 9/11 Wars and American Theatre of the Absurd” stanowił pogłębioną analizę relacji między doświadczeniem wojny a estetyką absurdu w literaturze i teatrze.

Punktem wyjścia do rozważań była sztuka „Bengal Tiger at the Baghdad Zoo” autorstwa Rajiv Joseph, amerykańskiego dramaturga współczesnego, znanego z podejmowania tematów wojny, tożsamości i doświadczeń migracyjnych. Prelegentka pokazała, w jaki sposób teatr absurdu staje się adekwatnym językiem opisu rzeczywistości naznaczonej konfliktem zbrojnym, przemocą i traumą. W sytuacjach granicznych – takich jak wojna – tradycyjne formy narracji okazują się niewystarczające, a absurd pozwala oddać doświadczenie chaosu, dezorientacji oraz egzystencjalnego kryzysu.

Ważnym elementem wykładu było również odniesienie omawianych zjawisk do współczesnych konfliktów zbrojnych. Prof. Liaqat wskazała na analogie między analizowanymi tekstami a aktualnymi wydarzeniami, w tym wojną w Ukrainie, podkreślając uniwersalny charakter doświadczenia traumy oraz potrzebę poszukiwania nowych form jej wyrażania w literaturze i sztuce.

Oba wykłady zakończyły się ożywioną i inspirującą dyskusją. Studenci aktywnie uczestniczyli w rozmowie, zadając pytania dotyczące zarówno omawianych tekstów, jak i szerszych kontekstów kulturowych i społecznych. Spotkania te nie tylko poszerzyły wiedzę uczestników, ale również rozwijały ich kompetencje krytycznego myślenia, analizy tekstów kultury oraz interpretacji zjawisk globalnych.

Warto podkreślić, że współpraca z prof. Qurratulaen Liaqat rozwijana jest od 2024 roku, kiedy badaczka – wraz ze swoimi studentami – wzięła udział w konferencji Shapes of Dystopia, która odbyła się 14 maja 2024 roku. Kontynuacją tej współpracy były wspólne publikacje w numerze specjalnym czasopisma Social Communication, poświęconym współczesnym ujęciom dystopii.

Zrealizowane wykłady stanowią doskonały przykład synergii między dydaktyką a działalnością naukową oraz potwierdzają znaczenie międzynarodowej współpracy w kształceniu studentów filologii. Dzięki takim inicjatywom studenci mają możliwość uczestniczenia w globalnym dialogu akademickim oraz rozwijania kompetencji niezbędnych na współczesnym rynku pracy i w świecie nauki.