Startup. Co to jest i czy można się nauczyć „startupowania” na studiach?

Spis treści:

• Startup. Co to w ogóle jest?
• Co startupem nie jest?
• Jakie są najważniejsze cechy startupu?
• Jak powstaje startup? Oto 6 kroków
• Jak WSIiZ uczy „startupowania” na kierunku Biznes i innowacje?
• Mentorzy, nie tylko wykładowcy
• Liczy się nie tylko pomysł, ale też udowodnione kompetencje
• FAQ

Startup. Co to w ogóle jest? 

Startup to tymczasowa organizacja zbudowana wokół pomysłu na nowy produkt, usługę lub sposób działania, który ma rozwiązać konkretny problem odbiorców. W odróżnieniu od klasycznej firmy, startup nie ma jeszcze „dopiętego” modelu biznesowego, ponieważ dopiero testuje różne opcje, aby znaleźć sposób na szybkie, skalowalne zarabianie pieniędzy. 

Zwykle działa w oparciu o nowe technologie, ale nie jest to wymóg. Dla startupu najważniejsze są: innowacyjność i potencjał dynamicznego wzrostu. Czy więc może być nim cukiernia? – Oczywiście, ale tylko jeżeli np. zamiast sprzedawać swoje wypieki w tradycyjny sposób, zdecyduje się na innowacyjny model biznesowy – mówi dr Maciej Ryś, prorektor ds. współpracy i rozwoju WSIiZ oraz ekspert w zakresie tworzenia startupów. 

–  Taka cukiernia może np. sprzedawać ciepłe drożdżówki w systemie aukcyjnym, albo dostarczać wypieki w konkretnych godzinach bezpośrednio do klienta. Tutaj limitem jest tylko kreatywność – dodaje. 

Co startupem nie jest?

Należy jednak pamiętać, że nie każda nowa działalność gospodarcza to startup. – Klasyczna cukiernia, warsztat samochodowy czy lokalny sklep zwykle powielają istniejące modele biznesowe zamiast budować innowację i skalować się globalnie – wyjaśnia dr Ryś.

Taka firma może być bardzo dochodowa, ale jej celem jest stabilny biznes, a nie szybki, skalowalny wzrost, oparty na nowym rozwiązaniu rynkowym. Co ważne, nie każda nowa „aplikacja” czy młody innowacyjny biznes jest startupem. Wszystko zależy od stabilności i efektywności wybranego modelu biznesowego – dodaje.

Jakie są najważniejsze cechy startupu?

• Krótka historia działalności. Zazwyczaj pierwsze 5–10 lat funkcjonowania. Może to być jednak znacznie krócej.
• Innowacyjność, czyli tworzenie czegoś nowego lub istotnie lepszego niż to, co już jest na rynku.
• Skalowalność, czyli możliwość szybkiego zwiększania liczby klientów/przychodów.
• Brak pewności co do modelu biznesowego, reakcji rynku czy źródeł przychodów.
• Szybkie testowanie i zmiany (pivoty), czyli gotowość do modyfikowania produktu i strategii.

Jak powstaje startup? Oto 6 kroków:

• Identyfikacja ważnego problemu lub niszy rynkowej.
• Opracowanie pomysłu na produkt/usługę, który ten problem rozwiąże w nowatorski sposób.
• Zbudowanie MVP (Minimum Viable Product) – minimalnej wersji produktu do testów z klientami.
• Testowanie z rynkiem, zbieranie feedbacku, wprowadzanie zmian.
• Dobór modelu biznesowego (sposób zarabiania) i jego skalowanie.
• Pozyskiwanie finansowania zewnętrznego (aniołowie biznesu, fundusze VC, granty).

Jak WSIiZ uczy „startupowania” na kierunku Biznes i innowacje?

– Startupowanie w naszym programie studiów to kompetencja projektowania, testowania i rozwijania przedsięwzięć – niezależnie od tego, czy student zakłada firmę, przejmuje biznes rodzinny czy pracuje w organizacji i ma pomysł na innowacje. To proces i sposób myślenia – wyjaśnia dr Joanna Świętoniowska, dziekanka Kolegium Zarządzania we WSIiZ.

– My uczymy tworzenia i rozwijania przedsięwzięć w warunkach zmiany, więc tak naprawdę nasz nowy kierunek Biznes i innowacje jest i dla tych, co myślą o startupach i dla tych, którzy myślą o „zwykłej” firmie. Każda firma może wprowadzać innowacje i może testować nowe modele działania. Uczymy sposobu myślenia, który pozwala wprowadzać innowacje w każdym typie firmy – dodaje.

Plan studiów na kierunku Biznes i innowacje został tak zaplanowany, że zanim student dotknie własnego projektu, musi zrozumieć, jak naprawdę działa firma. Dlatego pierwszy rok to „anatomia biznesu”: modele, procesy, technologia, finanse i decyzje oparte na danych. To fundament, bez którego każdy startup jest budowany na piasku.

Dopiero drugi rok studiów to eksperymentowanie. Student testuje różne obszary biznesu i wybiera własne SkillPacki:

• Sztuczna inteligencja w biznesie,
• Ludzie i zespoły,
• Finanse i FinTech,
• Automatyzacja i optymalizacja biznesu.

To wtedy zaczyna się prawdziwa praca projektowa: Challenge Sprinty, hackathony, symulacje biznesowe i konkretne wyzwania stawiane przez firmy partnerskie.

Trzeci rok studiów to działanie i wpływ. Student nie pisze o startupie, on go buduje. Tworzy własny projekt biznesowy lub innowację dla firmy, z mentorem, modelem biznesowym i strategią wejścia na rynek. Kulminacją jest Capstone Project, czyli praca dyplomowa w formie realnego przedsięwzięcia, której elementy student rozwijał stopniowo przez cały tok studiów.

– Koniec z pracami teoretycznymi. Studenci zakończą studia Demo Day, gdzie będą mogli przedstawić swoje prace prawdziwym inwestorom. Zaliczenie połączą więc z dalszą możliwością rozwoju swojego biznesu – wyjaśnia dr Maciej Ryś.

– Celem studiów jest przygotowanie studentów do myślenia w sposób krytyczny, niezależnie od tego, czy w przyszłości będą chcieli rozwijać swój biznes, przejąć firmę rodzinną czy pracować na etacie. Chodzi o rozwój kluczowych umiejętności, które pozwolą im na poradzenie sobie niezależnie od tego co przyniesie przyszłość – dodaje

Mentorzy, nie tylko wykładowcy

Podczas pracy nad projektem studenci WSIiZ pracują z mentorami i ekspertami ekosystemu startupowego, osobami, które na co dzień inwestują w innowacyjne projekty i pomagają firmom wejść na rynek. Ich rolą jest także wsparcie w dopracowaniu modelu biznesowego, przygotowaniu strategii rozwoju i pitchu dla inwestorów.

Do ekosystemu WSIiZ należą m.in. Startup Academy, Podkarpackie Centrum Innowacji, Rzeszowska Agencja Rozwoju Regionalnego (współorganizator Carpathian Startup Fest) oraz Podkarpacki Park Naukowo-Technologiczny Aeropolis – preinkubator z własnym ekosystemem dla startupów.

Liczy się nie tylko pomysł, ale też udowodnione kompetencje

Absolwent nie wychodzi z WSIiZ z listą zaliczonych przedmiotów, lecz z portfolio projektów i cyfrowymi mikropoświadczeniami – także sygnowanymi przez partnerów startupowych. To konkretny dowód umiejętności, który można pokazać inwestorowi lub pracodawcy.

– Na rynku wygrywają osoby, które potrafią łączyć myślenie biznesowe z technologią, współtworzyć innowacyjne rozwiązania, osoby rozumiejące potrzeby użytkowników, projektują z wykorzystaniem Design Thinking oraz podejmują decyzje w oparciu o dane – mówi dr Świętoniowska.

To właśnie kierunek Biznes i innowacje w WSIiZ stara się ukształtować: nie dyplomowanego teoretyka, lecz człowieka, który potrafi (i ma to udokumentowane) zbudować coś od zera.

FAQ